Bir Masa Lambası Ayda Kaç TL Elektrik Yakar?
“Akşamları lambayı açık bırakıyorum, faturaya ne kadar yansıyor?” Bu soruyu sık duyuyoruz. Cevap çoğu kişinin tahmin ettiğinden çok daha küçük bir sayı; ama bunu kendin hesaplayabilmen, hem lamba hem evdeki diğer cihazlar için işine yarar. Bu yazıda bir masa lambasının elektrik tüketimini adım adım hesaplıyoruz ve bugünkü LED ampulü eski akkor ampulle karşılaştırıyoruz.
Önce üç kavram: watt, kilovatsaat, birim fiyat
- Watt (W): Ampulün çalışırken çektiği güç. Ampulün üstünde ya da kutusunda yazar. Evru lambalarıyla gelen LED ampul 9 W'tır.
- Kilovatsaat (kWh): Faturada gördüğün birim. 1000 watt'lık bir cihazın bir saat çalışmasıyla harcanan enerjidir. 9 W'lık bir ampul 1 kWh harcamak için yaklaşık 111 saat yanmalıdır.
- Birim fiyat (TL/kWh): Bir kilovatsaatin sana maliyeti. Bu sayı tarifeye, abone türüne, dönemine ve vergilere göre değişir; en doğrusu faturanda yazanı kullanmaktır.
Watt ile lümenin farkını merak ediyorsan kısaca şöyle: watt harcanan enerjiyi, lümen ise çıkan ışığı gösterir. Ayrıntısı Lümen, watt, Kelvin yazımızda.
Formül
Hesap tek satırdır:
Aylık tüketim (kWh) = Güç (W) × Günlük kullanım (saat) × Gün sayısı ÷ 1000
Aylık maliyet (TL) = Aylık tüketim (kWh) × Birim fiyat (TL/kWh)
Örnek: 9 W LED, günde 5 saat
Akşamları lambanın günde 5 saat yandığını ve ayın 30 gün olduğunu varsayalım:
- 9 W × 5 saat = 45 Wh (günde)
- 45 Wh × 30 gün = 1350 Wh
- 1350 ÷ 1000 = 1,35 kWh (ayda)
Şimdi birim fiyatı koyalım. Hesabı kolay izlenir kılmak için örnek olarak kWh başına 3 TL kullanıyoruz. Bu güncel bir tarife değil, yalnız hesap için seçilmiş bir sayıdır; sen kendi faturandaki birim fiyatı kullanmalısın.
1,35 kWh × 3 TL = yaklaşık 4 TL (ayda)
Yani akşamları her gün beş saat yanan bir LED masa lambası, bu örnek fiyatla ayda birkaç lira tutuyor. Birim fiyat iki katına çıksa bile sonuç iki katına, yani yine çok küçük bir sayıya çıkar.
Karşılaştırma: eski 60 W akkor ampul
810 lümen ışık, eski tip 60 W'lık bir akkor ampulün verdiği ışığa yakındır. Aynı ışığı eski ampulle almak isteseydik hesap şöyle olurdu:
| 9 W LED | 60 W akkor | |
|---|---|---|
| Günlük (5 saat) | 0,045 kWh | 0,3 kWh |
| Aylık (30 gün) | 1,35 kWh | 9 kWh |
| Yıllık (365 gün) | yaklaşık 16,4 kWh | yaklaşık 109,5 kWh |
| Aylık maliyet (örnek 3 TL/kWh) | yaklaşık 4 TL | yaklaşık 27 TL |
Aynı ışık için LED ampul akkor ampulün harcadığının yaklaşık altıda birini harcıyor. Fark tek lambada küçük görünse de evdeki bütün ampuller için toplandığında anlam kazanır. Üstelik Evru lambaları PLA'dan basıldığı için akkor ampul zaten bir seçenek değildir: akkor ampul çok ısınır ve plastiği yumuşatabilir. Bu konuyu Plastik abajurda hangi ampul kullanılır? yazımızda anlattık.
Kendi hesabını yap
Kendi durumuna uyarlamak için üç şeyi değiştirmen yeterli:
- Güç: Ampulün üstünde yazan watt değeri. Evru ampulü 9 W; başka bir lambada farklı olabilir.
- Saat: Lambanın günde ortalama kaç saat yandığı. Kışın akşamlar uzun, yazın kısa; ortalamayı tahmin et.
- Birim fiyat: Faturanda kWh başına ödediğin toplam tutar. Faturada birden fazla kalem varsa, toplam tutarı toplam kWh'ye bölerek ortalama birim fiyatı da bulabilirsin.
Örneğin lamban 9 W, günde 3 saat yanıyor ve birim fiyatın X TL ise: 9 × 3 × 30 ÷ 1000 = 0,81 kWh; aylık maliyet 0,81 × X TL olur.
Kapalıyken elektrik harcar mı?
Evru lambalarında kablonun üstünde bir ara anahtar vardır. Bu tür basit mekanik anahtarlar kapatıldığında ampule giden devreyi keser; ampul yanmaz ve enerji harcamaz. Akıllı priz, akıllı ampul ya da uzaktan kumandalı bir alıcı kullanıyorsan durum farklıdır: bu cihazlar kapalı görünseler de komut beklemek için çok küçük bir bekleme gücü çeker. Bu genelde bir watt'ın altında ya da civarındadır, ama gün boyu süreceği için hesaba katmak istersen cihazın kutusundaki değere bak. Lambayı akıllı hâle getirme seçenekleri için bu yazımıza bakabilirsin.
Tasarruf için küçük öneriler
- İhtiyaç kadar ışık: Akşam bütün odayı aydınlatan tavan lambası yerine bir masa lambası yakmak hem ortamı yumuşatır hem tüketimi azaltır. Tavandaki birkaç ampulün toplam gücü tek bir masa lambasınınkini kolayca aşar.
- Doğru ampul: Aynı lümende daha düşük watt'lı bir LED, daha verimli demektir. Kutudaki lümen ve watt değerlerini karşılaştır.
- Zamanlayıcı: Lambayı unutup bütün gece açık bırakıyorsan bir zamanlayıcı ya da akıllı priz işe yarar.
LED ampul seçerken nelere bakılacağını enerji tasarruflu LED seçim rehberimizde anlattık.
Kısaca
Formül basit: watt × saat × gün ÷ 1000 = kWh, sonra faturandaki birim fiyatla çarp. 9 W'lık bir LED ampul günde 5 saat yandığında ayda yaklaşık 1,35 kWh harcar; aynı ışığı veren eski 60 W akkor ampul ise yaklaşık 9 kWh. Masa lambası faturanın küçük bir kalemi, ama verdiği sıcak ışık akşamları büyük fark yaratır. Evini aydınlatacak bir lamba arıyorsan lamba koleksiyonumuza göz at.
